کیش در دوراهی رکود؛ جزیره چگونه میتواند دوباره به مقصد اول سفر و تفریح ایران تبدیل شود؟
وقتی سفر به کیش گران شود، رونق از جزیره کوچ میکند
کیش سالها یکی از مهمترین مقاصد گردشگری، خرید و تفریح ایران بود؛ جزیرهای که بخش مهمی از جذابیت آن نه فقط در سواحل و طبیعتش، بلکه در «حالوهوای کیش» خلاصه میشد؛ شور و نشاط، رویداد، خرید، تفریح، شبهای زنده و تجربهای متفاوت از سفر.
اما امروز اقتصاد گردشگری کیش با یک پرسش جدی مواجه است: چرا جزیرهای با این همه ظرفیت، برای بخشی از گردشگران به مقصدی گران و کمجاذبهتر از گذشته تبدیل شده است؟
پاسخ را نمیتوان فقط در کاهش قدرت خرید مردم یا شرایط اقتصادی کشور جستوجو کرد. بخشی از مسئله به خود کیش بازمیگردد؛ به قیمت تمامشده سفر، هزینه بلیت هواپیما، کاهش قدرت رقابت با سایر مقاصد، کمبود رویدادهای بزرگ و مستمر، ضعف در بازاریابی و مهمتر از همه، فاصله گرفتن از همان «تجربهای» که کیش را در گذشته متمایز میکرد.
مشکل فقط کمبود گردشگر نیست؛ مشکل، کاهش قدرت خرید گردشگر است
گردشگر امروز پیش از آنکه مقصد را انتخاب کند، هزینه سفر را محاسبه میکند.
اگر قیمت بلیت هواپیما، هتل، حملونقل، غذا، تفریحات و خرید در مجموع به عددی برسد که با بودجه خانوار تناسب نداشته باشد، طبیعی است که کیش از فهرست انتخابها کنار گذاشته شود.
بنابراین سیاست نجات گردشگری کیش نباید صرفاً «تبلیغ بیشتر» باشد.
ابتدا باید هزینه ورود به کیش کاهش پیدا کند و سپس برای حضور گردشگر در جزیره، انگیزه ایجاد شود.
این یعنی دو سیاست باید همزمان اجرا شوند:
کاهش هزینه سفر + افزایش جذابیت سفر
اگر یکی بدون دیگری اجرا شود، نتیجه پایدار نخواهد بود.
۱. بلیت هواپیما؛ گلوگاه اصلی گردشگری کیش
یکی از مهمترین موانع سفر به کیش، قیمت بلیت هواپیماست.
برای بسیاری از خانوادهها، هزینه رفتوبرگشت به کیش به اندازهای افزایش یافته که حتی اگر هتل یا تفریحات با تخفیف ارائه شوند، باز هم سفر از نظر اقتصادی توجیه نداشته باشد.
اینجا باید یک سیاست متفاوت را امتحان کرد:
«بلیت ارزانتر برای گردشگر بیشتر»
ایجاد بستههای حمایتی و تشویقی برای ایرلاینها، ارائه تخفیف در ایام کمتقاضا، افزایش پروازهای فوقالعاده، ایجاد پروازهای چارتری و مذاکره با شرکتهای هواپیمایی برای فروش بلیت با نرخهای رقابتی میتواند یکی از نخستین اقدامات باشد.
حتی میتوان یک «کمپین سفر ارزان به کیش» طراحی کرد؛ بهگونهای که بلیت هواپیما، هتل و تفریحات در قالب یک بسته واحد با قیمت مشخص عرضه شود.
در گردشگری، گاهی کاهش قیمت یک جزء از سفر میتواند تقاضای کل را افزایش دهد.
۲. کیش به یک تقویم دائمی رویداد نیاز دارد
کیش نباید فقط در تعطیلات مقصد سفر باشد.
جزیره باید در تمام طول سال «دلیل سفر» داشته باشد.
این موضوع با برگزاری چند کنسرت پراکنده حل نمیشود. کیش به یک تقویم رویداد حرفهای و سالانه نیاز دارد.
برای مثال:
– جشنواره موسیقی کیش
– جشنواره غذاهای ایرانی و دریایی
– جشنواره خرید کیش
– هفته ورزشهای ساحلی
– مسابقات بینالمللی فوتبال ساحلی
– مسابقات والیبال ساحلی
– فستیوال ورزشهای آبی
– جشنواره فیلم و هنرهای تجسمی
– جشنواره خودرو و موتور
– نمایشگاههای تخصصی
– رویدادهای استارتاپی و فناوری
– جشنواره خانواده
– جشنواره کودک و نوجوان
– جشنهای ملی و مناسبتی
– هفته فرهنگی کشورهای منطقه
– جشنواره نور و موسیقی
– رویدادهای شبانه در نقاط مختلف جزیره
اما نکته مهم این است که این رویدادها نباید صرفاً «برنامهای برای اجرا» باشند.
هر رویداد باید با هدف مشخص طراحی شود:
جذب گردشگر، افزایش مدت اقامت، افزایش مصرف گردشگر و ایجاد تصویر رسانهای برای کیش.
۳. جشنها را به کیش برگردانیم
یکی از ویژگیهایی که زمانی در خاطره گردشگران از کیش وجود داشت، فضای شاد و جشنهای خیابانی و مناسبتی بود.
کیش میتواند دوباره به شهری تبدیل شود که در آن اتفاقی در حال رخ دادن است.
در نوروز، شب یلدا، اعیاد، تعطیلات تابستانی و مناسبتهای ملی میتوان برنامههای بزرگ، منظم و حرفهای برگزار کرد.
خیابانها و فضاهای عمومی میتوانند به بخشی از تجربه گردشگر تبدیل شوند؛ با موسیقی، نورپردازی، اجراهای خیابانی، نمایشهای هنری، برنامههای خانوادگی و فعالیتهای تعاملی.
البته این برنامهها باید با فرهنگ و قوانین کشور هماهنگ باشند، اما رعایت چارچوبها نباید به معنای حذف نشاط اجتماعی و تجربه گردشگری باشد.
۴. شبهای کیش را دوباره زنده کنیم
یکی از مزیتهای طبیعی کیش، امکان گردشگری شبانه است.
آبوهوا، ساحل، مراکز خرید، رستورانها و فضاهای شهری این امکان را فراهم میکنند که گردشگر فقط در طول روز سرگرم نباشد.
کیش باید برای شبهای خود برنامه داشته باشد.
«شبهای کیش» میتواند به یک برند گردشگری مستقل تبدیل شود.
برگزاری رویدادهای شبانه، بازارهای شبانه، جشنوارههای غذا، موسیقی، هنرهای خیابانی، نمایشهای نوری و برنامههای خانوادگی میتواند باعث افزایش زمان حضور گردشگر در شهر و افزایش گردش مالی کسبوکارها شود.
۵. تخفیف واقعی؛ نه تخفیف روی کاغذ
یکی از مشکلات بازار گردشگری این است که گاهی «تخفیف» بیشتر جنبه تبلیغاتی پیدا میکند.
اگر قرار است کمپین تخفیف کیش اجرا شود، باید گردشگر واقعاً کاهش قیمت را احساس کند.
میتوان یک باشگاه گردشگری کیش ایجاد کرد که گردشگر با خرید بلیت یا رزرو اقامت، تخفیفهای واقعی دریافت کند:
– تخفیف هتل
– تخفیف رستوران
– تخفیف تفریحات
– تخفیف مراکز خرید
– تخفیف حملونقل
– تخفیف خدمات گردشگری
هدف این است که گردشگر احساس کند:
«با سفر به کیش، بیشتر از هزینهای که میپردازم، خدمات و تجربه دریافت میکنم.»
۶. هتلها باید در کنار جزیره قرار بگیرند، نه مقابل آن
در دورههای کمتقاضا، هتل خالی هیچ درآمدی ایجاد نمیکند.
بنابراین بهتر است در ایام کمتقاضا، هتلها به جای اصرار بر نرخهای ثابت، از مدلهای قیمتگذاری شناور استفاده کنند.
برای مثال:
آخر هفتهها و ایام پرتقاضا → نرخ عادی
روزهای کمتقاضا → نرخ اقتصادی
همراه با بلیت هواپیما → بسته ویژه
همراه با تفریحات → بسته خانوادگی
همراه با رویداد → بسته رویداد
در چنین مدلی، هدف فقط فروش اتاق نیست؛ هدف فروش یک تجربه کامل سفر است.
۷. کیش باید با شهرهای بزرگ ایران دوباره پیوند بخورد
تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز، اهواز، کرمان، رشت و دیگر شهرهای بزرگ میتوانند بازارهای هدف کیش باشند.
برای هر بازار باید برنامه جداگانه داشت.
مثلاً برای تهران: «آخر هفته در کیش»
برای خانوادهها: «کیش خانوادگی»
برای جوانان: «کیش هیجان»
برای زوجها: «کیش رمانتیک»
برای شرکتها: «کیش، مقصد همایش و رویداد»
یعنی به جای اینکه فقط بگوییم «به کیش سفر کنید»، باید برای هر گروه توضیح دهیم:
چرا الان باید به کیش سفر کنید؟
۸. بخش خصوصی را از تماشاگر به شریک تبدیل کنیم
نجات اقتصاد کیش فقط وظیفه سازمان منطقه آزاد نیست.
هتلداران، ایرلاینها، مراکز خرید، رستورانها، شرکتهای گردشگری، فعالان تفریحات دریایی، حملونقل و رسانهها همگی بخشی از زنجیره گردشگری هستند.
بنابراین باید یک اتاق فکر واقعی برای رونق گردشگری کیش تشکیل شود؛ نه یک جلسه تشریفاتی.
در این اتاق فکر باید نمایندگان بخش خصوصی و دولتی کنار هم بنشینند و درباره یک سؤال مشخص تصمیم بگیرند:
چگونه میتوانیم گردشگر بیشتری را با هزینه کمتر و تجربه بهتر به کیش بیاوریم؟
۹. از تخفیف صرف به «ارزشآفرینی» برسیم
کاهش قیمت بهتنهایی راهحل نیست.
اگر کیش فقط با تخفیف گردشگر جذب کند، در یک مسابقه فرسایشی قیمتی گرفتار خواهد شد.
بنابراین باید تجربههایی ایجاد شود که در سایر مقاصد بهراحتی قابل تکرار نباشد.
برای مثال:
– تورهای اختصاصی دریایی
– تجربههای ویژه ساحلی
– برنامههای خانوادگی
– رویدادهای ورزشی
– تورهای عکاسی
– تجربههای هنری
– برنامههای ویژه کودکان
– جشنوارههای غذا
– رویدادهای شبانه
– بستههای تفریحی چندخدمتی
کیش باید چیزی برای ارائه داشته باشد که گردشگر نتواند آن را در شهر خودش تجربه کند.
۱۰. یک کمپین ملی برای بازگرداندن کیش به ذهن مردم
کیش فقط به تبلیغات نیاز ندارد؛ به یک کمپین بازسازی تصویر ذهنی نیاز دارد.
باید دوباره این تصور در ذهن مردم ایجاد شود:
«کیش یعنی سفر، تفریح، خرید، هیجان و خاطره.»
رسانهها، اینفلوئنسرها، تولیدکنندگان محتوا، عکاسان و فعالان گردشگری میتوانند در این مسیر نقش مهمی داشته باشند.
اما تبلیغ باید صادقانه باشد.
اگر گردشگر با تبلیغ یک تجربه فوقالعاده وارد جزیره شود و با قیمتهای بالا، خدمات ضعیف یا بینظمی مواجه شود، تبلیغات نهتنها اثر مثبت ندارد، بلکه نتیجه معکوس خواهد داشت.
۱۱. یک اشتباه مهم؛ همه چیز را به تعطیلات گره نزنیم
یکی از مشکلات ساختاری گردشگری ایران، تمرکز شدید سفرها در نوروز و چند تعطیلی محدود است.
کیش باید برای روزهای عادی هفته هم برنامه داشته باشد.
برای مثال:
یکشنبه تا سهشنبه: هتل ارزانتر + بلیت اقتصادی + تفریحات تخفیفدار
چهارشنبه تا جمعه: رویداد بزرگ + بسته ویژه سفر
این مدل میتواند به توزیع متعادل گردشگر در طول هفته کمک کند.
نسخه نجات کیش چیست؟
اگر بخواهیم همه این پیشنهادها را در یک بسته خلاصه کنیم، میتوان یک برنامه سهمرحلهای برای خروج کیش از رکود طراحی کرد:
مرحله اول؛ کاهش هزینه سفر
– مذاکره برای کاهش قیمت بلیت
– افزایش پروازها
– بستههای بلیت و هتل
– تخفیف واقعی هتلها
– بستههای خانوادگی
– تخفیف تفریحات
مرحله دوم؛ ایجاد دلیل برای سفر
– تقویم سالانه رویدادها
– جشنوارههای بزرگ
– کنسرت و برنامههای فرهنگی در چارچوب ضوابط
– مسابقات ورزشی
– جشنهای ملی
– رویدادهای شبانه
– جشنواره خرید و غذا
مرحله سوم؛ ساختن دوباره برند کیش
– کمپین رسانهای ملی
– تولید محتوای حرفهای
– همکاری با فعالان گردشگری
– معرفی تجربههای منحصربهفرد جزیره
– ایجاد باشگاه گردشگری
– تبدیل «کیش» به یک برند تجربهمحور
کیش هنوز فرصت دارد
کیش بیمار نیست؛ اما نمیتوان انکار کرد که اقتصاد گردشگری آن به یک نسخه تازه نیاز دارد.
این جزیره هنوز همان ظرفیتهای کمنظیر را دارد: دریا، ساحل، آبوهوا، زیرساخت گردشگری، هتل، مراکز خرید، فرودگاه، بندر، تفریحات دریایی و موقعیت ویژه اقتصادی.
مسئله این است که این ظرفیتها باید دوباره در کنار یکدیگر قرار بگیرند و به یک محصول گردشگری رقابتی تبدیل شوند.
نجات کیش با یک جشنواره، یک تخفیف یا چند پرواز بیشتر اتفاق نمیافتد.
کیش به یک نهضت رونق گردشگری نیاز دارد؛ برنامهای که در آن سازمان منطقه آزاد کیش، بخش خصوصی، ایرلاینها، هتلها، اصناف، مراکز خرید، فعالان گردشگری و رسانهها همزمان وارد میدان شوند.
اگر قیمت سفر منطقی شود، اگر گردشگر دلیل تازهای برای آمدن داشته باشد و اگر تجربه حضور در جزیره دوباره جذاب شود، میتوان امیدوار بود که کیش دوباره به همان مقصدی تبدیل شود که مردم برای سفر به آن هیجان داشته باشند، نه تردید.
کیش برای خروج از رکود، بیش از هر چیز به یک تصمیم بزرگ نیاز دارد: تصمیم برای بازگرداندن «زندگی» به اقتصاد گردشگری جزیره.
ارسال دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰