در نشست خبری ارائه گزارش عملکرد دوساله مؤسسه آموزشی علوم و فنون مطرح شد؛

صندوق پژوهش و فناوری کیش با سرمایه اولیه ۲۰۰ میلیارد تومان تأسیس شد

بهزاد قاسمی، مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش، با تشریح جزئیات تأسیس این صندوق با سرمایه اولیه ۲۰۰ میلیارد تومان، از دریافت تمامی مجوزهای لازم، استقرار ساختار اجرایی و تدوین برنامه‌های یک‌ساله، سه‌ساله و پنج‌ساله خبر داد و سه محور سرمایه‌گذاری خطرپذیر، صدور ضمانت‌نامه و تسهیل دسترسی شرکت‌های فناور به منابع مالی را از مأموریت‌های اصلی این صندوق برشمرد.

به گزارش پایگاه خبری اخبار جزایر، بهزاد قاسمی، مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش، نیز در این نشست با تشریح دلایل شکل‌گیری این صندوق اظهار کرد: اقتصاد جزیره کیش طی سال‌های گذشته عمدتاً بر پایه الگوهای سنتی، به‌ویژه گردشگری و املاک و مستغلات، توسعه یافته و این رویکرد در دو تا سه دهه گذشته دستاوردهای اقتصادی قابل‌توجهی برای جزیره به همراه داشته است؛ با این حال، بررسی‌های کارشناسی در ابتدای دوره مدیریتی جدید سازمان منطقه آزاد کیش نشان داد که تداوم این الگو، در بلندمدت می‌تواند جذابیت‌های سرمایه‌گذاری و گردشگری جزیره را با کاهش مواجه کند.

وی افزود: بر اساس این بررسی‌ها، این نگرانی وجود داشت که در افق ۱۰ ساله، جذابیت‌های سرمایه‌گذاری و گردشگری کیش کاهش یابد و در افق ۱۵ ساله نیز پیامدهای اقتصادی نامطلوبی برای جزیره ایجاد شود. از همین رو، ضرورت حرکت به سمت اقتصاد مبتنی بر فناوری و تکنولوژی و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای این تحول مورد توجه قرار گرفت.

قاسمی با اشاره به جایگاه فناوری در اقتصاد جهانی گفت: بررسی جایگاه شرکت‌های بزرگ دنیا نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از ارزش اقتصادی در اختیار شرکت‌های مبتنی بر فناوری و تکنولوژی است. بر همین اساس، این جمع‌بندی شکل گرفت که حفظ جایگاه اقتصادی کیش در سال‌های آینده، مستلزم ایجاد زیرساخت‌های اقتصاد فناورانه در جزیره است.

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش، ایجاد یک نهاد مالی تخصصی را یکی از الزامات این مسیر دانست و گفت: صندوق‌های پژوهش و فناوری از سال ۱۳۹۱ فعالیت جدی خود را در کشور آغاز کرده‌اند و قوانین و مقررات، ظرفیت‌های مناسبی برای فعالیت و حمایت مالی این صندوق‌ها فراهم کرده است. بر همین اساس، تأسیس چنین صندوقی در کیش به‌عنوان یکی از ابزارهای موردنیاز توسعه اقتصاد فناوری در دستور کار قرار گرفت.

وی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده در این زمینه اظهار کرد: پیش از جنگ ۱۲روزه، جلسات متعددی میان سازمان منطقه آزاد کیش، معاونت علمی ریاست‌جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی برگزار شد و در نهایت، تأسیس صندوق با سرمایه اولیه ۲۰۰ میلیارد تومان در جزیره به تصویب رسید.

قاسمی یادآور شد: در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ نیز اقداماتی برای تأسیس این صندوق در کیش انجام شده بود، اما آن تلاش‌ها به نتیجه نرسید. در دوره اخیر، با حمایت سازمان منطقه آزاد کیش و پیگیری معاونت علمی ریاست‌جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی، با وجود شرایط دشوار اقتصادی و محدودیت‌هایی که بخش خصوصی و دولتی جزیره با آن مواجه بودند، فرایند تأسیس صندوق به نتیجه رسید.

وی تصریح کرد: در حال حاضر تمامی مجوزهای موردنیاز دریافت شده، تیم اجرایی صندوق مستقر شده و کمیته‌های تخصصی آن تشکیل شده‌اند. همچنین برنامه‌ریزی‌های یک‌ساله، سه‌ساله و پنج‌ساله صندوق تدوین شده است.

 

مدیریت صندوق با محوریت بخش خصوصی

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش، یکی از ویژگی‌های مهم این مجموعه را ساختار سهامداری و مدیریتی آن عنوان کرد و گفت: بر اساس ساختار قانونی، اکثریت سهام و مدیریت صندوق در اختیار بخش خصوصی قرار دارد و هشت سهامدار بخش خصوصی در تأسیس آن مشارکت کرده‌اند که همگی از مجموعه‌های سرمایه‌گذاری فعال در کیش هستند.

وی افزود: این ساختار کمک می‌کند سیاست‌ها و مسیر فعالیت صندوق با تغییر و جابه‌جایی مدیران دولتی دستخوش تغییر نشود و بخش خصوصی در راهبری و تصمیم‌گیری‌های آن نقش محوری داشته باشد.

قاسمی با اشاره به آماده بودن ساختار اجرایی صندوق اظهار کرد: برنامه‌ریزی‌ها انجام شده و بخشی از فعالیت‌ها نیز آغاز شده است. قرار بود افتتاح رسمی صندوق با حضور مسئولان ملی از جمله رئیس سازمان منطقه آزاد کیش و معاون علمی رئیس‌جمهور برگزار شود، اما با توجه به شرایط فعلی کشور و دشواری برنامه‌ریزی برای هفته‌های آینده، برگزاری مراسم به زمان مناسب‌تری موکول شده است.

وی ادامه داد: پس از فراهم شدن شرایط، مراسم افتتاح با حضور فعالان اقتصادی و مسئولان برگزار خواهد شد و جزئیات برنامه‌های صندوق و اقدامات پیش‌بینی‌شده برای ماه‌ها و سال‌های آینده به‌صورت رسمی تشریح می‌شود.

 

سه مأموریت اصلی صندوق در اقتصاد فناوری کیش

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش با تشریح کارکردهای اصلی این مجموعه گفت: صندوق سه مأموریت اصلی را دنبال می‌کند که نخستین آن سرمایه‌گذاری خطرپذیر در حوزه فناوری و نوآوری است.

قاسمی با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی جزیره، سه حوزه تخصصی را از اولویت‌های سرمایه‌گذاری صندوق برشمرد و اظهار کرد: نخستین حوزه، فناوری‌های نوین مالی و طراحی ابزارهای جدید تأمین مالی است. با توجه به شرایط خاص کیش و ضرورت استفاده از ظرفیت‌های جدید اقتصادی برای توسعه گردشگری و افزایش گردش مالی جزیره، این حوزه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی هوشمندسازی جزیره را دومین حوزه اولویت‌دار دانست و افزود: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد کیش این ظرفیت را دارد که به‌عنوان یک پایلوت عملیاتی در حوزه هوشمندسازی در کشور مطرح شود. تحقق این هدف نیازمند سرمایه‌گذاری است و صندوق می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری خطرپذیر، از پروژه‌های این حوزه حمایت کند.

قاسمی با اشاره به ماهیت سرمایه‌گذاری خطرپذیر توضیح داد: پروژه‌های فناوری و هوشمندسازی همواره با ریسک همراه هستند و ممکن است برخی از آن‌ها به موفقیت برسند و برخی دیگر با شکست مواجه شوند. ساختار قانونی صندوق‌های پژوهش و فناوری این امکان را فراهم کرده است که با پذیرش این ریسک‌ها، در طرح‌های نوآورانه سرمایه‌گذاری شود.

وی حوزه املاک و مستغلات را سومین زمینه مستعد فعالیت‌های نوآورانه دانست و گفت: در این بخش نیز ظرفیت‌های مناسبی برای طراحی روش‌های جدید وجود دارد؛ چه در زمینه ایجاد منافع برای شهروندان و فعالان اقتصادی مستقر در جزیره و چه در حوزه تأمین مالی پروژه‌های سرمایه‌گذاران و سازمان منطقه آزاد کیش.

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش، توسعه گردشگری، به‌ویژه گردشگری تخصصی را نیز از محورهای مورد توجه این مجموعه عنوان کرد و افزود: برای ورود به این حوزه برنامه‌ریزی‌هایی انجام شده و امیدواریم بتوانیم در سال‌های آینده بخشی از این برنامه‌ها را عملیاتی کنیم.

 

صدور ضمانت‌نامه و تسهیل دسترسی شرکت‌های فناور به منابع مالی

قاسمی دومین مأموریت صندوق را صدور ضمانت‌نامه برای شرکت‌ها و پروژه‌های فناور و نوآور عنوان کرد و گفت: به دلیل ریسک بالای فعالیت شرکت‌ها و تیم‌های فناور، شبکه بانکی که عمدتاً بر اساس الگوهای سنتی فعالیت می‌کند، همواره امکان ارائه خدمات مالی متناسب با نیاز این مجموعه‌ها را ندارد.

وی افزود: صندوق با استفاده از ظرفیت قانونی خود می‌تواند ضمانت‌نامه‌های موردنیاز شرکت‌های فناور را صادر کند و از این طریق، زمینه فعالیت و توسعه این شرکت‌ها را تسهیل کند.

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش همچنین از برنامه‌ریزی برای برگزاری رویدادهای تخصصی در جزیره خبر داد و اظهار کرد: پس از عادی شدن شرایط کشور و به‌ویژه شرایط جزیره، برنامه داریم دست‌کم ماهانه یک رویداد ملی در یکی از حوزه‌های تخصصی موردنیاز کیش برگزار کنیم. ابزار ضمانت‌نامه نیز می‌تواند در توسعه فعالیت شرکت‌های حاضر در این رویدادها و حمایت از طرح‌های آن‌ها نقش مؤثری داشته باشد.

وی سومین مأموریت صندوق را تسهیل دسترسی شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان به حمایت‌های مالی دولتی دانست و گفت: بخش‌های مختلف دولت در حوزه فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان حمایت‌های مالی در نظر گرفته‌اند و صندوق‌های پژوهش و فناوری در استان‌ها، یکی از مسیرهای اصلی دسترسی شرکت‌ها به این منابع هستند.

قاسمی افزود: امیدواریم بتوانیم اعتبارات دولتی با نرخ تأمین مالی مناسب و دسترسی سریع‌تر را جذب کنیم تا تیم‌ها، شرکت‌ها و فناورانی که واجد شرایط قانونی هستند، بتوانند در کوتاه‌ترین زمان به این منابع مالی دسترسی پیدا کنند.

 

برنامه پنج‌ساله برای شکل‌گیری زیست‌بوم فناوری در کیش

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به نقش بخش خصوصی در مدیریت این مجموعه اظهار کرد: با توجه به ساختار سهامداری صندوق و برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، امیدواریم ثبات مدیریتی لازم برای پیشبرد برنامه‌های یک‌ساله، سه‌ساله و پنج‌ساله فراهم باشد.

وی با تأکید بر اینکه صندوق به‌تنهایی نمی‌تواند تمام نیازهای حوزه فناوری و نوآوری جزیره را پوشش دهد، گفت: با توجه به محدودیت منابع و امکانات، قرار نیست همه فعالیت‌های این حوزه توسط یک مجموعه انجام شود؛ هدف اصلی، کاشتن بذر توسعه فناوری و نوآوری در کیش و فراهم کردن زمینه رشد تدریجی آن است.

قاسمی خاطرنشان کرد: شکل‌گیری یک زیست‌بوم فناورانه به زمان و مراقبت مستمر نیاز دارد تا این نهال به درختی تنومند تبدیل شود و امیدواریم در افق ۱۰ ساله، سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی کشور، چه به‌صورت مستقیم و چه غیرمستقیم، از ثمرات شکل‌گیری این ظرفیت در جزیره بهره‌مند شوند.

 

ظرفیت یک‌هزار میلیارد تومانی صندوق برای سرمایه‌گذاری در طرح‌های جزیره

 

قاسمی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه حمایت صندوق از طرح‌ها و شرکت‌های فناور مستقر در کیش، با اشاره به مزیت‌های اقتصادی منطقه آزاد اظهار کرد: کیش به واسطه برخورداری از امتیازات و ظرفیت‌های قانونی مناطق آزاد، شرایط مناسبی برای فعالیت شرکت‌های اقتصادی و دانش‌بنیان دارد و با تأسیس صندوق، امکان ارائه حمایت‌های مالی و سرمایه‌گذاری تخصصی نیز فراهم شده است.

 

وی افزود: در پنج حوزه تخصصی پیش‌بینی‌شده برای فعالیت صندوق، آمادگی سرمایه‌گذاری وجود دارد و در همین راستا، مذاکراتی با بخش‌های مختلف سازمان منطقه آزاد کیش و شرکت‌های بخش خصوصی انجام شده تا نیازهای آن‌ها شناسایی و سرمایه‌گذاری‌ها بر اساس مسائل و اولویت‌های واقعی جزیره هدایت شود.

 

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش با اشاره به ظرفیت مالی این مجموعه گفت: پشتوانه مالی صندوق صرفاً به سرمایه اولیه ۲۰۰ میلیارد تومانی محدود نمی‌شود و با استفاده از اهرم‌ها و منابع مالی مختلف، در حال حاضر امکان اختصاص منابعی تا سقف یک‌هزار میلیارد تومان برای سرمایه‌گذاری در جزیره وجود دارد.

 

قاسمی با بیان اینکه سرمایه‌گذاری صندوق صرفاً به معنای پرداخت تسهیلات نیست، توضیح داد: این مجموعه می‌تواند از طریق ارائه تسهیلات ارزان‌قیمت، مشارکت در سرمایه‌گذاری، کمک به توسعه بازار محصولات و پیش‌خرید تجهیزات و محصولات فناورانه، به رفع نیازهای جزیره کمک کند.

 

وی برای تشریح این رویکرد به نمونه‌ای در حوزه تجهیزات تخصصی بندری اشاره کرد و گفت: سازمان بنادر کیش به یک دستگاه تخصصی وارداتی با ارزش ارزی بالا نیاز دارد، در حالی که یک گروه فناور در تهران موفق به تولید این دستگاه شده است. صندوق می‌تواند با پیش‌خرید محصول و انجام سرمایه‌گذاری، زمینه تأمین این نیاز را از طریق تولید داخلی فراهم کند.

 

قاسمی با اشاره به ضرورت حمایت از استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های نوآور مستقر در جزیره اظهار کرد: در شرایط اقتصادی موجود، سرمایه‌گذاری شخصی در کسب‌وکارهای نوپا با ریسک بالایی همراه است و بسیاری از سرمایه‌گذاران تمایلی به پذیرش چنین ریسکی ندارند. یکی از مأموریت‌های صندوق، پوشش همین خلأ و فراهم کردن امکان رشد شرکت‌هایی است که در مراحل ابتدایی فعالیت قرار دارند.

 

وی افزود: هدف این است که به‌تدریج زمینه حضور شرکت‌ها و هسته‌های فناور توانمندتر از سرزمین اصلی در کیش فراهم شود تا این مجموعه‌ها بتوانند برای حل مسائل و نیازهای جزیره فعالیت کنند.

 

ورود صندوق به حوزه اعتبار گردشگری و تأمین مالی خدمات جزیره

 

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش، اعتبار گردشگری را یکی از موضوعات دارای ظرفیت برای فعالیت صندوق دانست و گفت: در حال حاضر این حوزه متولی تخصصی مشخصی ندارد و تجربه‌های قبلی نیز نتوانسته‌اند نیاز بازار گردشگری جزیره را به‌طور پایدار پاسخ دهند.

 

وی با اشاره به تجربه فعالیت بلو بانک در این زمینه در سال گذشته اظهار کرد: این مجموعه پس از تحمل زیان قابل‌توجه از جزیره خارج شد و اکنون نیز در انجام معاملات و ارائه خدمات اعتباری در کیش، محدودیت‌هایی وجود دارد. صندوق آمادگی دارد با شرکت‌های فعال در این حوزه که هم‌اکنون دو مجموعه از آن‌ها در جزیره فعالیت می‌کنند، وارد مذاکره و مشارکت شود و برای توسعه این خدمات سرمایه‌گذاری کند.

 

قاسمی با اشاره به افزایش هزینه‌های سفر و اقامت در کیش افزود: برآوردهای انجام‌شده نشان می‌دهد هزینه یک سفر چندروزه به جزیره، با احتساب تفریحات دریایی، خرید، رستوران و اقامت، به‌طور میانگین به حدود ۸۰ میلیون تومان می‌رسد؛ رقمی که در مقایسه با دو سال قبل افزایش قابل‌توجهی داشته است. از این رو، استفاده از روش‌های نوین مالی و اعتباری می‌تواند در تسهیل خدمات گردشگری و بهبود گردش اقتصادی جزیره نقش داشته باشد.

 

وی تأکید کرد: صندوق در این حوزه‌ها ورود جدی خواهد داشت و تلاش می‌کند با شناسایی نیازهای واقعی بازار، زمینه توسعه راهکارهای مالی جدید را فراهم کند.

 

تسهیل ارتباط شرکت‌های فناور با سازمان‌ها و بازارهای اقتصادی

قاسمی با اشاره به ویژگی‌های خاص کیش برای توسعه فعالیت‌های فناورانه گفت: یکی از مزیت‌های جزیره، محدود بودن گستره جغرافیایی و سهولت ارتباط میان شرکت‌ها و دستگاه‌های اجرایی است. برای مثال، دسترسی یک ایده یا محصول فناورانه به سازمان بنادر در کیش، به دلیل فاصله‌های کمتر و امکان ارتباط مستقیم، بسیار آسان‌تر از سرزمین اصلی است.

وی افزود: یکی از وظایف صندوق و مجموعه‌های فعال در حوزه فناوری جزیره، ایجاد همین ارتباط میان شرکت‌های فناور و دستگاه‌های متقاضی خدمات است تا فناوری‌های تولیدشده بتوانند در حل مسائل واقعی جزیره به کار گرفته شوند.

مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی کیش، موقعیت بین‌المللی جزیره را دومین مزیت مهم آن دانست و اظهار کرد: کیش می‌تواند به‌عنوان دروازه‌ای برای ورود شرکت‌های ایرانی به بازارهای بین‌المللی عمل کند. همچنین مزیت‌های قانونی مناطق آزاد و ظرفیت‌های اقتصادی جزیره، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، می‌تواند برای شرکت‌ها، استارت‌آپ‌ها و حتی فریلنسرها جذابیت ایجاد کند.

وی در پایان با تأکید بر اینکه سرمایه‌گذاری‌های صندوق بر اساس ارزیابی تخصصی طرح‌ها انجام خواهد شد، گفت: برای بررسی طرح‌ها از تیمی با تجربه فعالیت در حوزه فناوری و همکاری با استارت‌آپ‌های بزرگ کشور از جمله اسنپ، تپسی و کافه‌بازار استفاده می‌شود. هدف این است که در کوتاه‌ترین زمان ممکن، چند پروژه مناسب شناسایی و حمایت شوند و این روند به توسعه و ارتقای ظرفیت‌های اقتصادی و فناورانه جزیره کمک کند.

 

نشست خبری ارائه گزارش عملکرد دوساله مؤسسه آموزشی علوم و فنون کیش، صبح سه‌شنبه دوازدهم آبان در سالن اجتماعات سازمان منطقه آزاد کیش برگزار شد.