سمپوزیوم مجسمه‌سازی، فراتر از تولید اثر، یک رخداد شهری و اجتماعی است

به گزارش پایگاه خبری اخبار جزایر، سید مرتضی نعمت‌اللهی، دبیر هنری نخستین سمپوزیوم بین‌المللی مجسمه‌سازی کیش، در پنل تخصصی این رویداد، با قدردانی از برگزارکنندگان گفت: این اتفاق با همت و نگاه مسئولانه نادر کشتکار رقم خورده است؛ اقدامی که در بسیاری از کشورها جزو وظایف نهادها و سازمان‌های رسمی محسوب می‌شود، اما اینجا با مسئولیت‌پذیری بخش خصوصی به ثمر نشسته است.

وی با اشاره به مفهوم «هنر شهری» اظهار کرد: یکی از گرایش‌های مهم در مجسمه‌سازی، مجسمه‌سازی مردمی است؛ نه به معنای ساده و عامیانه آن، بلکه به این معنا که این هنر برای گسترده‌ترین مخاطبان جامعه خلق می‌شود. این نوع هنر با آثار گالری‌محور تفاوت دارد، چراکه ورود به فضای شهری، محدودیت‌ها و در عین حال آزادی‌ها و امتیازاتی را برای هنرمند به همراه دارد؛ امتیازاتی که امکان ارتباط مستقیم با ذهن، روح و روان شهروندان را فراهم می‌کند.

نعمت‌اللهی با تأکید بر بار معنایی واژه «هنرمند» افزود: استفاده از برخی واژه‌ها در زبان فارسی، بار تاریخی و فرهنگی سنگینی دارد. همان‌طور که واژه «آرتیست» در زبان اروپایی به‌سادگی به کار می‌رود، اما معادل فارسی آن، یعنی «هنرمند»، پشتوانه‌ای از کل تاریخ ادبیات و فرهنگ را با خود دارد و پذیرش آن ادعای بزرگی است. از همین رو، در مواجهه با هنر مردمی باید با دقت و مسئولیت سخن گفت.

وی ادامه داد: هنر شهری در گسترده‌ترین سطح ارتباطی با مردم قرار می‌گیرد و یا به‌مرور جایگاه خود را در شهر پیدا می‌کند یا کنار گذاشته می‌شود. معیار اصلی ارزیابی یک اثر شهری، پذیرش آن توسط شهروندان و موفقیت آن در فضای شهری است. جانمایی مجسمه، مکان‌مندی و نسبت آن با محیط، همگی عواملی تعیین‌کننده در هویت‌بخشی به اثر هستند.

دبیر هنری سمپوزیوم با اشاره به تفاوت مجسمه‌سازی در قالب سمپوزیوم گفت: مجسمه‌سازی سمپوزیومی با مجسمه‌سازی رایج تفاوت دارد. هنرمند با یک ایده اولیه، از نقطه صفر آغاز می‌کند و در فرآیندی مشخص به مرحله اجرا می‌رسد. در سمپوزیوم، مجسمه‌ساز باید تمام خلاقیت خود را با زمان محدود، امکانات مشخص، بودجه معین و شرایط اقلیمی هماهنگ کند و در عین حال، حضور و مشارکت شهروندان را نیز بپذیرد.

وی تصریح کرد: بسیاری از هنرمندان بزرگ و شناخته‌شده، به‌دلیل همین ویژگی‌ها وارد فضای سمپوزیوم نمی‌شوند، چراکه این قالب، توانمندی‌ها و ویژگی‌های خاصی می‌طلبد که هر مجسمه‌سازی لزوماً آن را ندارد.

نعمت‌اللهی در ادامه، به فرآیند انتخاب و معرفی آثار اشاره کرد و گفت: هر هنرمند با معرفی‌نامه و کارت شناسایی مشخص در محل اجرای اثر حضور دارد و پیش از آغاز ساخت، تصویر و مشخصات اثر ارائه می‌شود. در این سمپوزیوم، موضوع مشخصی به هنرمندان داده نشده و تنها موقعیت جغرافیایی اعلام شده است. هنرمندان بر اساس نگاه شخصی خود پیشنهاد داده‌اند، آثار بررسی شده و حتی از برخی هنرمندان خواسته شده طرح خود را بازنگری و اصلاح کنند.

وی با تأکید بر مفهوم واقعی سمپوزیوم خاطرنشان کرد: سمپوزیوم صرفاً به اثر نهایی محدود نمی‌شود. گاهی متن و حاشیه جابه‌جا می‌شوند؛ یعنی خودِ جریان سمپوزیوم، به‌عنوان یک رخداد ۲۰ تا ۲۵ روزه، اهمیت می‌یابد. اگر در یک سمپوزیوم از ۱۵ اثر، حتی پنج اثر ارزشمند خلق شود، آن سمپوزیوم موفق است.

دبیر هنری سمپوزیوم افزود: حاشیه‌ای که به متن تبدیل می‌شود، همان اتفاقی است که میان شهروندان و مجسمه‌سازان در طول برگزاری سمپوزیوم رخ می‌دهد. شهروندان خود را شریک فرآیند خلق اثر می‌دانند و این مشارکت، به بخشی از ذهنیت، تاریخ و زیست شهری تبدیل می‌شود.

وی در پایان تأکید کرد: برای ارزیابی این رویداد، باید مجموعه اتفاقات را در کنار هم دید، نه صرفاً تعداد آثار نهایی را. سمپوزیوم یک کل منسجم است که ارزش آن، در تجربه مشترک هنرمند، شهر و شهروند شکل می‌گیرد و این نگاه، دست‌کم رویکرد من و بسیاری از همراهان این رویداد است.